FOD justitie heeft de wet rond het bewind en de zorgvolmacht onderzocht en geëvalueerd voor de 10e verjaardag van de wet. Eind januari publiceerde ze het eindresultaat. Hieronder vindt je enkele resultaten. 

Het onderzoek geeft aan dat bijna 70% van de vrederechters die meededen aan het onderzoek vinden dat de geneeskundige verklaring een vereiste is om iemand onder bewind te plaatsen.  

Als er geen geneeskundige verklaring is, dan plaatsen ze de persoon alleen onder bewind als:

  • de aanvrager de nood van het bewind aantoont met voldoende bewijzen; 
  • de aanvrager kan aantonen dat het onmogelijk is om een geneeskundige verklaring te krijgen; 
  • de vrederechter een deskundige heeft aangesteld; 
  • de vrederechter de te beschermen persoon heeft gehoord; 
  • de vrederechter informatie heeft gevraagd aan de familie of sociale diensten. 

De vrederechters geven aan dat ze het verhoor van de te beschermen persoon zeer belangrijk vinden.

Volgens de wet kan iemand nochtans onder bewind geplaatst worden als die geld verkwist. Dan is er geen geneeskundige verklaring nodig. Maar in de praktijk komt zo’n bewind heel weinig voor. Volgens 50% van de vrederechters gebeurt dat 0 tot 5 keer per jaar. Omdat de aanvrager de verkwisting moet bewijzen en deze definitie streng is: de persoon moet geld verspillen. Dat wil zeggen: meer geld uitgeven dan dat er binnenkomt zonder dat daar een goede reden voor is. En  niet 1 keer, het moet echt een patroon zijn. 

Daardoor stellen vrederechters vast dat in 40% van de aanvragen van bewind een kwetsbare persoon geen bewind kan krijgen. De te beschermen persoon voldoet niet aan de voorwaarden. Denk bijvoorbeeld aan mensen met een gokverslaving of oudere mensen die niet mee zijn met de digitalisering. 

Daarom staan er in het verslag ook enkele aanbevelingen. 

Nieuwsgierig naar het verslag? Meer info vind je hier

 

Bron: Hacon M. en Jeurissen L., Evaluatie van de wet van 17 maart 2013 tot hervorming van de regelingen inzake onbekwaamheid en tot instelling van een nieuwe beschermingsstatus die strookt met de menselijke waardigheid: Eindrapport, UHasselt, Universiteit Antwerpen en UCLouvain, 2025, https://justitie.belgium.be/sites/default/files/Evaluatie%20wet%2017%20…;

Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Click op de afbeelding om meer te weten te komen over Creative commons

Misschien vindt u deze fiches ook interessant